Specifieke werkzaamheden
 >  Werken in besloten ruimten en rioolstelsel
Introductie

Deze toolbox is op een mobiele telefoon het beste te lezen in landscape-modus. 

Deze toolbox bestaat uit twee onderwerpen:
werken in besloten ruimten en werken in rioolstelsels. 

Het doel van de toolbox is vergroten van de kennis, vaardigheden en het verantwoordelijkheidsgevoel m.b.t. regels en richtlijnen die gelden voor het veilig werken in een besloten ruimte of in een rioolstelsel.

De toolbox is gericht op:

  • Inzicht krijgen in de gevaren van werken in een besloten ruimte;
  • Inzicht krijgen in de gevaren van werken in een bestaand rioolstelsel;
  • De veiligheidsmaatregelen die getroffen moeten worden;
  • De te gebruiken persoonlijke beschermingsmiddelen.
Risico's > Besloten ruimten

Definitie:

Een besloten ruimte is een ruimte met één of enkele kleine openingen/toegangen waar gebrekkige of geen natuurlijke ventilatie aanwezig is. Denk aan tanks, ketels, riolen, kruipruimten en leidingkelders.

Ze moeten worden betreden voor o.a. inspecties, schoonmaken, onderhoud en reparaties.

Mogelijke gevaren:

  • Verstikking, bedwelming en vergiftiging;
  • Brand- en explosiegevaar;
  • Elektrocutie;
  • Verwonding door uitstekende delen;
  • Beperkte bewegingsruimte.
Maatregelen > Werken in besloten ruimten

Beperk de werkzaamheden IN de besloten ruimte: lassen/snijden/solderen zo mogelijk in de werkplaats uitvoeren.

Maak gebruik van knelkoppelingen of –fittingen

Een V&G plan is verplicht.

Neem voor aanvang van het werk de volgende punten door:

  • Werkwijze;
  • Juiste toegang (en afzetting);
  • Benodigde gereedschappen en materieel;
  • Aantal uitvoerenden;
  • Planning van werkzaamheden;
  • Afspraken over taken en verantwoordelijkheden;
  • Vergunningen;
  • Overzicht van mogelijke gevaren;
  • Maatregelen die de opdrachtgever dient te nemen;
  • Afspraken over zuurstof-/gasmetingen;
  • Afstemmen van BHV;
  • Eventuele bijzonderheden.
Bij een vermoeden van schadelijke gassen of dampen:
  •  onderzoek vóór betreding ruimte.

Werken in kruipruimte:
  •   zorg voor goede ventilatie.

Vooraf informeren (en trainen) betrokkenen over:
  •    te verwachten stoffen
  •    communicatieprocedures
  •    reddingsprocedures
  •    PBM’s
  •    adembescherming

Werken met open vuur in een besloten ruimte

Zorg voor:

  • vooraf deskundige explosiemeting in de ruimte;
  • zo nodig tijdens werkzaamheden blijven meten OF
  • onafhankelijke adembescherming gebruiken;
  • altijd één persoon buiten de kruipruimte;
  • brandblusmiddelen gereed houden.

Werken met open vuur in ruimten met polystyreenschuim:

  • zeer brandbaar, grote vlamoverdracht, veel rookontwikkeling;
  • doven of vluchten is onmogelijk;
  • aanvullende richtlijnen van toepassing.

Werken met elektra in een besloten ruimte

In besloten ruimte met geleidende wanden, plafonds en vloeren:

  •   maak gebruik van veilige spanning of,
  •   gereedschap met interne voedingsbron of,
  •   een scheidingstrafo.
Verlichting is in veilige spanning uitgevoerd
Elektrische voedingsbronnen buiten de besloten ruimte opstellen

Werken met beperkte bewegingsruimte

Toegang is ruim genoeg voor medewerker, gereedschap en materiaal.
Een tweede opening wordt aanbevolen (vluchten, ventilatie).
Bij zeer beperkte ruimte: onderbreek je werkzaamheden regelmatig en verlaat dan de besloten ruimte.

Project / bouwlocaties

  • Betreed nooit zo maar een besloten ruimte.
  • Vraag klant naar besloten ruimtes en procedure.
  • Besloten ruimtes dienen gekenmerkt te zijn:  stel vragen wanneer je denkt dat iets een besloten ruimte is maar dit niet zichtbaar is.

Ontwerp en advies

  • Geef extra attentie aan besloten ruimten in het V&G plan.
  • Bouw kruipruimteloos.
  • Voorkom dat tanks betreden moeten worden voor inspectie of onderhoud.
  • Ontwerp juiste toegang bij mangat.
  • Vóór het werk BHV-maatregelen in V&G-plan vastleggen + afstemmen met lokale BHV-organisatie.

  • Buiten de besloten ruimte tweede persoon aanwezig, die hulpdiensten kan waarschuwen.

  • Zorg voor obstakelvrije toegangswegen i.v.m. noodgevallen.

  • Vlekkeloze communicatie tussen medewerker in besloten ruimte en degene die buiten is: 

–test apparatuur tevoren;
–gebruik portofoon als mobiele telefoon binnen ruimte geen bereik heeft.

Risico's > Rioolstelsels

Alle maatregelen m.b.t. werken in besloten ruimten gelden ook voor werkzaamheden in bestaande rioolstelsels.

Belangrijkste gevaren hierbij:

  • bedwelming
  • verstikking
  • brand- en explosiegevaar
  • verdrinkingsgevaar
  • elektrocutiegevaar
  • valgevaar
  • aanrijdgevaar

Bij het werken in rioleringen is kans aanwezig dat men in aanraking komt met ziekteverwekkende bacteriën.

Beroepsziekten:

  • Tetanus
  • Hepatitis A en B
  • Ziekte van Weil
Maatregelen > Werken in rioolstelsels

Organisatorische aspecten

  • Alle werkzaamheden aan en in het riool worden door minimaal twee personen uitgevoerd.
  • Vooraf zal, o.b.v. de uit te voeren werkzaamheden, het aantal rioolopeningen vastgesteld moeten worden.
  • Per project worden vooraf de medewerkers geïnstrueerd over de werkzaamheden, risico’s en maatregelen.

Voorbereidende werkzaamheden

  • Plaats afzettingen rond de werkplek conform de CROW-publicatie 96 Veilig werken aan wegen.
  • Plaats de bedrijfsauto zodanig dat in geval van een aanrijding de toegang tot de put vrij blijft.
  • Plaats de putdeksel terug of plaats een inloopbeveiliging bij de geopende inspectieput als de locatie tijdelijk wordt verlaten.
  • Bij het openen van het riool kunnen giftige en/of brandbare gassen vrijkomen.
    Verwijder ontstekingsbronnen, roken is verboden en ga met de rug in de wind staan.
  • Voor het betreden van het riool moeten eerst metingen worden verricht (zuurstof, explosieve dampen, giftige stoffen, waterdiepte, stroming, zuurgraad, klimatologisch), door deskundige. Registratie verplicht.


Betreden van riool

  • Maak uitsluitend gebruik van (riool-)ladders.
  • Maak gebruik van een full body harnas die is aangelijnd aan een afdaalunit. Is tevens reddingsmiddel.
  • Een wachtsman dient altijd aanwezig te zijn bij de putingang, die contact houdt met persoon in het riool.
  • Bij gebruik van een persluchttoestel, dient een extra persluchttoestel op locatie aanwezig te zijn voor hulpverlening.
  • Als de horizontale verplaatsing in het riool meer dan 5 m bedraagt, is de inzet van een derde man verplicht.
  • Gebruik veilige spanning bij verlichting en elektrisch gereedschap.
  • Bij aanwezigheid van gassen of dampen zal voor een goede ventilatie in het riool gezorgd moeten worden.
Tips > Voor meer informatie

Zie voor uitgebreidere informatie Insightpagina Veilig@Sweco, toolboxen:

Toolbox Abomafoon 6.01 ‘Werken in besloten ruimten’. 
Toolbox Abomafoon 6.02 ‘Werken in bestaande rioolstelsels’.
Toolbox Biologische Agentia